Aşağıdaki soruların İçişleri Bakanı Mustafa ÇİFTÇİtarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN
İzmir Milletvekili
Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı Arzoxlî (Kervanpınar) Mahallesi’nde köylülerin ortak kullandığı meralarda Zenkar-1 ve Zenkar-2 adıyla iki güneş enerjisi santrali ve enerji depolama tesisi kurulması planlanmaktadır. Basına yansıyan bilgilere göre, toplam 540 dönümü aşan mera alanını kapsayan projeler nedeniyle köylülerin hayvan otlatma ve tarımsal üretim olanakları tehlikeye girmiştir.
3 Mart 2026 tarihinde proje çalışmalarına karşı çıkan köylülere jandarma tarafından müdahale edildiği, dört kişinin yaralandığı ve çok sayıda kişinin gözaltına alındığı bildirilmiştir. Ekim 2026’da ise şirket çalışanlarının jandarma ve çevik kuvvet eşliğinde proje alanına girdiği, köylülerin itirazlarına ve devam eden yargı süreçlerine rağmen çalışmaların sürdürülmek istendiği basına yansımıştır.
Öte yandan, Zenkar-2 projesine ilişkin davada mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyetinin projenin mevcut hâliyle uygulanmasını uygun bulmadığı, çevresel etkiler ve kültürel miras bakımından inceleme eksikliklerine dikkat çektiği aktarılmıştır. Bilirkişi raporu nihai mahkeme kararı olmamakla birlikte, sahadaki faaliyetler ve kolluk görevlilerinin rolü bakımından kamuoyunun açıklığa kavuşturulmasını beklediği önemli sorular bulunmaktadır.
Kamu güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçlerinin, özel bir şirketin yatırım faaliyetleri sırasında hangi hukuki ve idari gerekçelerle görevlendirildiği; köylülerin barışçıl protesto, mera kullanımı ve tarım arazilerine erişim haklarının nasıl korunduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.
Bu çerçevede;
- Arzoxlî (Kervanpınar) Mahallesi’nde Zenkar-1 ve Zenkar-2 GES projeleri kapsamında 3 Mart 2026 ve 21 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen kolluk görevlendirmelerinin gerekçesi nedir? Her iki tarihteki görevlendirmeler için hangi makamlar tarafından, hangi yazılı emir veya talimatlar verilmiştir?
- 3 Mart 2026 tarihinde yaşanan müdahalede yaralandığı bildirilen yurttaşlar ve gözaltına alınan kişiler hakkında Bakanlığınızca idari inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmışsa soruşturmaların sonucu nedir? Başlatılmamışsa gerekçesi nedir?
- Söz konusu müdahalelerde biber gazı, tazyikli su, cop veya plastik mermi kullanıldığı yönündeki haberler hakkında herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapılmışsa olaylara ilişkin kamera kayıtları, kolluk tutanakları, sağlık raporları ve diğer deliller değerlendirilmiş midir?
- 21 Ekim 2026 tarihinde şirket çalışanlarının ve iş makinelerinin jandarma ve çevik kuvvet eşliğinde proje alanına girmesi hangi hukuki gerekçeye dayanmaktadır? Kolluk görevlendirmesi, bir mahkeme kararının uygulanması amacıyla mı, kamu düzeninin sağlanması amacıyla mı, yoksa başka bir idari talep üzerine mi yapılmıştır?
- Proje alanı çevresinde köylülerin kendi tarım arazilerine ve hayvanlarını otlattıkları meralara erişimlerinin engellendiği yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızca bir inceleme yapılmış mıdır? Köylülerin mülkiyet, zilyetlik, geçiş ve mera kullanımından doğan haklarının ihlal edilmediğinin tespiti için hangi işlemler gerçekleştirilmiştir?
- Zenkar şirketi veya proje faaliyetleriyle bağlantılı herhangi bir özel şirket tarafından kolluk kuvvetlerinden güvenlik desteği talep edilmiş midir? Edilmişse talebin tarihi, kapsamı, hukuki dayanağı ve değerlendirme süreci nedir? Özel şirketlerin ticari faaliyetleri sırasında kamu gücünün kullanımına ilişkin hangi ölçütler uygulanmaktadır?
- Şirket sahibi olarak basında adı geçen Muzaffer Aslanhan’ın AK Parti Diyarbakır İl Yönetim Kurulu yedek üyeleri arasında bulunduğu yönündeki haberler dikkate alınarak, kolluk görevlendirmelerinde tarafsızlığın korunması amacıyla herhangi bir idari inceleme yapılmış mıdır? Yapılmışsa sonuçları nelerdir?
- Mera tahsisi, imar planı ve çevresel etki değerlendirmesi kararlarına ilişkin davalar devam ederken, proje alanındaki çalışmaların hukuki durumu konusunda ilgili kurumlarla herhangi bir koordinasyon yürütülmüş müdür? Yargı kararlarının ve olası yürütmeyi durdurma kararlarının eksiksiz uygulanmasını sağlamak amacıyla hangi tedbirler alınmıştır?
- Arzoxlî’de yaşanan olaylara ilişkin kolluk tutanakları, görevlendirme emirleri, varsa görüntü kayıtları ve başlatılan idari incelemelerin sonuçları kamuoyuna açıklanacak mıdır?
- Bakanlığınız, köylülerin barışçıl protesto haklarının korunması, mera ve tarım arazilerine erişimlerinin engellenmemesi ve şirket faaliyetleri sırasında kolluk gücünün tarafsız biçimde kullanılmasının güvence altına alınması için hangi somut tedbirleri alacaktır?
Bir yanıt bırakın