İZMİR’DE YAŞAYAN LİSE 12. SINIF ÖĞRENCİSİ 16 YAŞINDAKİ BİR ÇOCUĞUN SAÇ ÖRME VİDEOSU PAYLAŞTIĞI İÇİN TUTUKLANMASINI ADALET BAKANINA SORDUK

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki soruların Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN

İzmir Milletvekili

İzmir’de 12’nci sınıf öğrencisi olan 16 yaşındaki bir çocuğun, sosyal medya hesabından paylaştığı saç örme videosu, fotoğraf ve şarkı gerekçe gösterilerek gözaltına alınması ve “örgüt propagandası” iddiasıyla tutuklanarak çocuk ceza infaz kurumuna gönderilmesi; çocukların korunması, ifade özgürlüğü, eğitim hakkı ve ceza yargılamasında ölçülülük ilkeleri bakımından kamuoyunda ciddi soru işaretlerine ve tepkilere yol açmıştır.

Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’de, çocuğun üstün yararının gözetilmesi, özgürlüğünden yoksun bırakmanın ancak son çare olarak ve en kısa süreyle uygulanması gerektiği açıkça düzenlenmiştir.

Buna rağmen bir öğrencinin sosyal medya paylaşımı nedeniyle tutuklanması, çocuk adalet sisteminin amacıyla bağdaşmadığı gibi, eğitim hayatı üzerinde telafisi güç sonuçlar doğurmaktadır. Üstelik bu çocuğun bu sene içerisinde üniversite sınavına gireceği gerçekliği de göz önünde bulundurulduğunda, kamuoyunda tepkiyle karşılanmış olan verilen karar bu çocuğun sadece bugününü değil aynı zamanda geleceğini de etkilediği göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu bilgiler doğrultusunda;

1. 16 yaşındaki bir çocuğun sosyal medya paylaşımı nedeniyle “örgüt propagandası” suçlamasıyla tutuklanmasına dayanak gösterilen somut deliller nelerdir?
2. Söz konusu paylaşımın hangi yönleriyle suç oluşturduğu değerlendirilmiş, bu değerlendirme yapılırken ifade özgürlüğü ve sanat/kültür bağlamı dikkate alınmış mıdır?
3. Çocuklar hakkında yürütülen ceza soruşturmalarında tutuklamanın “son çare” olması ilkesine rağmen, adli kontrol gibi alternatif tedbirler neden uygulanmamıştır?
4. Bu olayda, çocuğun üstün yararı ilkesinin gözetilip gözetilmediğine ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır? Yapıldıysa bu değerlendirme hangi gerekçelere dayanmaktadır?
5. Tutuklama kararının, ilgili öğrencinin eğitim hakkı üzerindeki etkileri değerlendirilmiş midir? Milli Eğitim Bakanlığı ile herhangi bir koordinasyon sağlanmış mıdır?
6. Son beş yıl içerisinde, çocukların sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek “örgüt propagandası” iddiasıyla gözaltına alındığı ve tutuklandığı kaç vaka bulunmaktadır? Bu vakaların yaş, şehir ve sonuçlarına göre dağılımı nedir?
7. Çocukların ifade özgürlüğünü ve eğitim hakkını koruyacak, tutuklamayı istisnai hale getirecek özel bir yargısal denetim veya rehber uygulama bulunmakta mıdır?
8. Çocuklara yönelik bu tür yargılamaların, toplumda caydırıcılık adı altında korku ve oto-sansür yaratmasının önüne geçilmesi için Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?