ÇEŞME VE URLA’DA MAHKEME KARARINA KARŞIN SİT ALANLARININ TURİZM ALANI OLARAK TAHSİS EDİLEREK YAPILAŞMAYA AÇILMASINI 3 AYRI BAKANLIĞA SORDUK.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki soruların Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN

İzmir Milletvekili

İzmir ili, Çeşme İlçesi Alaçatı Mahallesi 486 ada 2 parsel ile Urla ilçesi Zeytineli ve Karaköy mahalleleri sınırlarında yer alan 101 ada 1 parsel, 102 ada 1 parsel ve 136 ada 1 parsel numaralı orman vasıflı taşınmazların, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 8. maddesi kapsamında Bakanlığınız adına turizm amaçlı tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu alanlar, doğal sit statüsü ve ekolojik bütünlüğü bakımından daha önce yargı denetimine konu olmuş ve İzmir 2. İdare Mahkemesinin E: 2021/2325 ve K: 2023/2408 nolu kararıyla bölgenin yapılaşma baskısından korunması gerektiği açık biçimde ortaya konulmuştur. İzmir 2. İdare Mahkemesinin bu kararı, İzmir Bölge İdare Mahkemesi, 4. Dava Dairesi tarafından da E: 2024/1769 ve K: 2025/1652 nolu kararla onaylanmıştır. Anılan kararda, yarımada ekosisteminin bütünlüğü, kıyı, orman, makilik sistem sürekliliği ve doğal peyzaj karakterinin korunması kamu yararı gereği olarak vurgulanmıştır.

Ancak, Orman Genel Müdürlüğü İzmir Orman Bölge Müdürlüğü’nün 16.02.2026 tarihli yazısından;  Çeşme İlçesi Alaçatı Mahallesi 486 ada 2 parselde 244.399,94 m² ve Urla İlçesi Zeytineli ve Karaköy mahalleleri sınırlarında bulunan 101 ada 1 parsel, 102 ada 1 parsel ve 136 ada 1 parsellerde 20.294.626,90 m²olmak üzere toplamda 20.539.026,84 m² (yaklaşık 20,5 milyon m²) orman vasıflı alanın, Bakanlığınız adına E=0,30 emsal oranı üzerinden turizm amaçlı tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu büyüklükte bir alanda E=0,30 emsal uygulanması halinde ortaya çıkabilecek azami yapılaşma potansiyeli yaklaşık 6.161.708 m² kapalı alanakarşılık gelmektedir. Bu ölçek; münferit turizm tesisinden öte, yarımada ölçeğinde mekânsal dönüşüm yaratabilecek bir yoğunluk anlamına gelmektedir.

Söz konusu alanlar, daha önce doğal sit niteliği ve koruma statüsü kapsamında yargı denetimine konu olmuş; İzmir 2. İdare Mahkemesi kararında yarımadanın ekolojik bütünlüğünün korunması gerektiği açık biçimde ortaya konulmuştur. Yargı kararında vurgulanan koruma yaklaşımı; alanın yalnızca parsel bazlı değil, ekosistem bütünlüğü içinde değerlendirilmesini gerektirmektedir.

Buna karşın, milyonlarca metrekarelik orman alanının turizm tahsisi yoluyla yapılaşma sürecine konu edilmesi; yargı kararının koruma amacının fiilen aşındırılması sonucunu doğurabilecek niteliktedir. Bu durum, Anayasa’nın 56. ve 138. maddeleri bağlamında çevre hakkı ve yargı kararlarının bağlayıcılığı ilkeleri açısından değerlendirilmelidir.

Bu çerçevede aşağıdaki soruların yanıtlanması kamu yararı gereğidir.

1. Toplam 20.539.026,84 m² büyüklüğündeki orman alanının turizm tahsisine konu edilmesinde hangi bilimsel ve çevresel kriterler esas alınmıştır?
2. E=0,30 emsal oranı uygulanması halinde ortaya çıkabilecek yaklaşık 6,16 milyon m² kapalı alan potansiyeli Bakanlığınızca hesaplanmış mıdır?
3. Bu alanlarda öngörülen yapılaşma türü ve toplam inşaat alanı dağılımı nedir?
4. İzmir 2. İdare Mahkemesi kararının koruma gerekçeleri tahsis sürecinde nasıl değerlendirilmiştir?
5. Tahsis edilen alanlarda plan değişikliği yapılmış mıdır? Yapılmış ise hangi tarihlerde onaylanmıştır?
6. Bu büyüklükte bir alanın turizm tahsisine konu edilmesinin yarımada ekosistemi üzerindeki kümülatif etkisi konusunda bir analiz yapılmış mıdır?

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN

İzmir Milletvekili

İzmir ili, Çeşme İlçesi Alaçatı Mahallesi 486 ada 2 parsel ile Urla ilçesi Zeytineli ve Karaköy mahalleleri sınırlarında yer alan 101 ada 1 parsel, 102 ada 1 parsel ve 136 ada 1 parsel numaralı orman vasıflı taşınmazların, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 8. maddesi kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı adına turizm amaçlı tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu alan, daha önce yargı denetimine konu olmuş; İzmir 2. İdare Mahkemesi tarafından verilen E: 2021/2325 ve K: 2023/2408 nolu kararla, yarımadanın ekolojik bütünlüğünün korunması gerektiği açık biçimde ortaya konulmuştur. Bu karar İzmir Bölge İdare Mahkemesi, 4. Dava Dairesi tarafından da E: 2024/1769 ve K: 2025/1652 nolu kararla onaylanmıştır

Ancak, Orman Genel Müdürlüğü İzmir Orman Bölge Müdürlüğü’nün 16.02.2026 tarihli yazısından;  Çeşme İlçesi Alaçatı Mahallesi 486 ada 2 parselde 244.399,94 m² ve Urla İlçesi Zeytineli ve Karaköy mahalleleri sınırlarında bulunan 101 ada 1 parsel, 102 ada 1 parsel ve 136 ada 1 parsellerde 20.294.626,90 m² olmak üzere toplamda 20.539.026,84 m² (yaklaşık 20,5 milyon m²) orman vasıflı alanın, Kültür ve Turizm Bakanlığı adına E=0,30 emsal oranı üzerinden turizm amaçlı tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Toplam 20.539.026,84 m² büyüklüğündeki orman alanının turizm tahsisine konu edilmesi ve E=0,30 emsal oranı tanımlanması; planlama hiyerarşisi, çevre hukuku ve sit mevzuatı açısından kapsamlı değerlendirme gerektirmektedir. Bu alanlarda uygulanabilecek azami yapılaşma potansiyeli yaklaşık 6,16 milyon m²olup; bu yoğunluk yarımada ölçeğinde ekolojik ve mekânsal dönüşüm anlamına gelmektedir.

İzmir 2. İdare Mahkemesi kararında vurgulanan koruma yaklaşımı; alanın parsel bazlı değil, bütünsel ekosistem yaklaşımıyla değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu çerçevede tahsis işlemlerinin üst ölçekli plan kararları ve doğal sit statüsü ile uyumu kamu yararı bakımından incelenmelidir.

Bu bağlamda;

1. Söz konusu alanların mevcut doğal sit statüsü nedir?
2. Turizm tahsisi üst ölçekli plan kararları ile uyumlu mudur?
3. Bu alanlarda ÇED süreci işletilmiş midir?
4. Yaklaşık 6,16 milyon m² kapalı alan potansiyelinin kümülatif çevresel etkisi analiz edilmiş midir?
5. Yargı kararlarının bağlayıcılığı planlama süreçlerine nasıl yansıtılmıştır?
6. Bakanlığınız bu tahsis işlemlerini yeniden değerlendirmeyi planlamakta mıdır?

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN

İzmir Milletvekili

İzmir ili, Çeşme İlçesi Alaçatı Mahallesi 486 ada 2 parsel ile Urla ilçesi Zeytineli ve Karaköy mahalleleri sınırlarında yer alan 101 ada 1 parsel, 102 ada 1 parsel ve 136 ada 1 parsel numaralı orman vasıflı taşınmazların, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 8. maddesi kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı adına turizm amaçlı tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu alanlar yalnızca teknik anlamda “orman sayılan yer” değil, aynı zamanda yarımadanın kesintisiz doğal ekosisteminin parçası, kıyı, orman, makilik bütünlüğünü sağlayan, habitat sürekliliği açısından kritik nitelikteki alanlardır. Bu alanlar daha önce yargı denetimine konu olmuş, İzmir 2. İdare Mahkemesinin E: 2021/2325 ve K: 2023/2408 nolu kararıyla bölgenin yapılaşma baskısına karşı korunması gerektiği açık biçimde ortaya konulmuştur. İzmir 2. İdare Mahkemesinin bu kararı, İzmir Bölge İdare Mahkemesi, 4. Dava Dairesi tarafından da E: 2024/1769 ve K: 2025/1652 nolu kararla onaylanmıştır.

Ancak, Orman Genel Müdürlüğü İzmir Orman Bölge Müdürlüğü’nün 16.02.2026 tarihli yazısından;  Çeşme İlçesi Alaçatı Mahallesi 486 ada 2 parselde 244.399,94 m² ve Urla İlçesi Zeytineli ve Karaköy mahalleleri sınırlarında bulunan 101 ada 1 parsel, 102 ada 1 parsel ve 136 ada 1 parsellerde 20.294.626,90 m² olmak üzere toplamda 20.539.026,84 m² (yaklaşık 20,5 milyon m²) orman vasıflı alanın, Kültür ve Turizm Bakanlığı adına E=0,30 emsal oranı üzerinden turizm amaçlı tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu büyüklük; yaklaşık 6,16 milyon m² kapalı alan üretme potansiyeli anlamına gelmektedir. Bu ölçekte bir yapılaşma; orman ekosisteminin parçalanması, yangın riskinin artması, habitat kaybı ve biyolojik çeşitlilikte azalma gibi ciddi çevresel sonuçlar doğurabilecektir. 6831 sayılı Orman Kanunu’nun temel amacı ormanların korunması ve geliştirilmesidir. Ancak milyonlarca metrekarelik orman alanının tahsis yoluyla yapılaşmaya açılması; kanunun koruma amacının ruhu ile bağdaşmamaktadır.

Ayrıca söz konusu alanlar, daha önce İzmir 2. İdare Mahkemesi kararında vurgulanan koruma yaklaşımı kapsamında değerlendirilmiş alanlarla ekosistem bütünlüğü içindedir. Yargı kararının bağlayıcılığı karşısında bu tahsis işleminin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda;

1. Toplam 20.539.026,84 m² orman alanının turizm tahsisine konu edilmesi hangi bilimsel raporlara dayanmaktadır?
2. Bu tahsis, 6831 sayılı Kanun’daki orman alanlarının binde beş sınırı içinde midir?
3. E=0,30 emsal uygulanması halinde oluşacak yaklaşık 6,16 milyon m² kapalı alanın orman ekosistemi üzerindeki etkisi analiz edilmiş midir?
4. Tahsis edilen alanlarda yol açılması veya altyapı tesisi için ayrıca izin verilmiş midir?
5. Yargı kararlarının koruma gerekçeleri Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir?
6. Bu tahsisin yeniden gözden geçirilmesi gündeminizde midir?