{"id":1384,"date":"2025-09-05T10:40:40","date_gmt":"2025-09-05T10:40:40","guid":{"rendered":"https:\/\/ibrahimakin.net\/?p=1384"},"modified":"2025-09-05T10:40:41","modified_gmt":"2025-09-05T10:40:41","slug":"diyarbakirin-kulp-ilcesinde-dicle-irmagi-havzasindaki-hes-ve-ges-projelerini-cevre-sehircilik-ve-iklim-degisikligi-bakanina-sorduk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/2025\/09\/05\/diyarbakirin-kulp-ilcesinde-dicle-irmagi-havzasindaki-hes-ve-ges-projelerini-cevre-sehircilik-ve-iklim-degisikligi-bakanina-sorduk\/","title":{"rendered":"D\u0130YARBAKIR\u2019IN KULP \u0130L\u00c7ES\u0130\u2019NDE D\u0130CLE IRMA\u011eI HAVZASINDAK\u0130 HES VE GES PROJELER\u0130N\u0130 \u00c7EVRE, \u015eEH\u0130RC\u0130L\u0130K VE \u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 BAKANINA SORDUK"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00dcRK\u0130YE B\u00dcY\u00dcK M\u0130LLET MECL\u0130S\u0130 BA\u015eKANLI\u011eINA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131n <strong>\u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakan\u0131 Murat KURUM <\/strong>taraf\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 98\u2019inci ve \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn 96\u2019nc\u0131 ve 99\u2019uncu maddeleri gere\u011fince yaz\u0131l\u0131 olarak cevapland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 arz ederim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130brahim AKIN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130zmir Milletvekili<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n Kulp il\u00e7esi ile Batman\u2019\u0131n Sason il\u00e7eleri aras\u0131ndaki Dicle Havzas\u0131 ve Zore \u00c7ay\u0131 \u00fczerinde y\u0131llard\u0131r \u00e7e\u015fitli HES ve GES projeleri g\u00fcndeme gelmektedir. S\u00f6z konusu projeler, b\u00f6lgenin tar\u0131msal sulama imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamakta, ar\u0131c\u0131l\u0131k faaliyetleri ile endemik t\u00fcrler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hassas ekosistemi tehdit etmektedir. \u00c7evre \u00f6rg\u00fctleri ve yerel halk, hidrolojik yap\u0131n\u0131n bozulmas\u0131, tar\u0131msal \u00fcretimin azalmas\u0131, k\u0131rsal g\u00f6\u00e7 riski ve ekolojik y\u0131k\u0131m konular\u0131nda defalarca itirazda bulunmu\u015f; a\u00e7\u0131lan davalarda bilirki\u015fi raporlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi ve s\u00fcrecin \u015feffaf y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi ciddi tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan projeyi \u00fcstlenen Maya Enerji\u2019nin, sahte diploma skandal\u0131yla g\u00fcndeme gelen Mehmet Baykara\u2019n\u0131n sahibi oldu\u011fu Malamira \u0130n\u015faat b\u00fcnyesinde bulunmas\u0131; Hasankeyf\u2019i yok eden Il\u0131su Baraj\u0131 da dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 projede yer alm\u0131\u015f olmas\u0131, kamu yarar\u0131 ilkesinin ihlal edildi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki kayg\u0131lar\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Enerji ihtiyac\u0131n\u0131n bahane edilerek Dicle Havzas\u0131 gibi kritik bir su kayna\u011f\u0131n\u0131n tahrip edilmesi, hem b\u00f6lgenin tar\u0131msal \u00fcretimini hem de toplumsal ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan tehdit etmektedir. Ayr\u0131ca \u00c7ED s\u00fcre\u00e7lerinde halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 y\u00fczeysel y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte, raporlar\u0131n kayboldu\u011fu ya da de\u011fi\u015ftirilerek yeniden d\u00fczenlendi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ciddi iddialar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>         <strong>Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Dicle Havzas\u0131 ve Zore \u00c7ay\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lmak istenen Metin HES projesi ile ilgili mevcut hukuki ve idari s\u00fcre\u00e7 nedir?<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<ol start=\"2\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Projenin ekosistem, tar\u0131msal \u00fcretim ve k\u0131rsal ya\u015fam \u00fczerindeki etkilerine dair Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma veya etki analizi var m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ED raporlar\u0131n\u0131n halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 toplant\u0131lar\u0131nda dile getirilen itirazlar do\u011frultusunda nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fi ve hangi \u00f6nlemlerin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kamuoyuna neden \u015feffaf bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klanmamaktad\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Malamira \u0130n\u015faat ve sahibi Mehmet Baykara hakk\u0131nda g\u00fcndeme gelen \u201csahte diploma\u201d iddialar\u0131 ile bu ki\u015finin enerji projelerindeki rol\u00fc hakk\u0131nda Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z herhangi bir inceleme yapm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6lgede ayn\u0131 anda y\u00fcr\u00fct\u00fclen HES, GES, maden ve petrol arama projelerinin k\u00fcm\u00fclatif etkileri hakk\u0131nda Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir planlamas\u0131 var m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6lge halk\u0131n\u0131n tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k ve ar\u0131c\u0131l\u0131kla ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7in ne t\u00fcr \u00f6nlemler al\u0131nmaktad\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Suyun \u00f6zel \u015firketlere devri ve kullan\u0131m hakk\u0131n\u0131n \u201cm\u00fclk\u201d haline getirilmesi y\u00f6n\u00fcndeki uygulamalar, Anayasa\u2019n\u0131n kamu yarar\u0131 ve do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleriyle nas\u0131l ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Dicle Havzas\u0131\u2019nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen projeler kapsam\u0131nda, \u201cg\u00f6\u00e7 ettirme\u201d ve \u201cdemografik yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirme\u201d y\u00f6n\u00fcndeki kayg\u0131lar hakk\u0131nda Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n bir de\u011ferlendirmesi var m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Dicle Havzas\u0131\u2019nda ya\u015fayan k\u00f6yl\u00fclerin i\u00e7me suyu kaynaklar\u0131 bu projelerden etkilenecek midir?<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6lgede kurakl\u0131k riskinin artmas\u0131na dair herhangi bir bilimsel rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>S\u00f6z konusu projelere izin verilirken, Dicle Havzas\u0131\u2019n\u0131n tarihsel, k\u00fclt\u00fcrel ve ekolojik \u00f6nemi dikkate al\u0131nm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Projeleri y\u00fcr\u00fcten \u015firketlerin ge\u00e7mi\u015f faaliyetlerinde \u00e7evreye verdikleri zararlarla ilgili herhangi bir dava veya idari soru\u015fturma mevcut mudur?<\/li>\n\n\n\n<li>HES ve GES projeleri i\u00e7in kamula\u015ft\u0131r\u0131lan veya kamula\u015ft\u0131rma tehdidi alt\u0131ndaki tar\u0131m ve mera alanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ne kadard\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>K\u00f6yl\u00fclerin 17 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ekolojik direni\u015fe ra\u011fmen projelerin onaylanmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi nedir?<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6lgede g\u00fcvenlik gerek\u00e7esiyle yap\u0131lmak istenen karakol in\u015faatlar\u0131n\u0131n bu projelerle bir ba\u011flant\u0131s\u0131 bulunmakta m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>HES ve GES projeleri ile birlikte b\u00f6lgede planlanan yeni madencilik faaliyetleri var m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6lgedeki hidroelektrik projelerinin, iklim krizine kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin uyum politikalar\u0131yla \u00e7eli\u015fip \u00e7eli\u015fmedi\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015f midir?<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ED s\u00fcre\u00e7lerinde k\u00f6yl\u00fclerin yapt\u0131\u011f\u0131 itirazlar\u0131n dikkate al\u0131nmamas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi nedir?<\/li>\n\n\n\n<li>Dicle Havzas\u0131\u2019nda yap\u0131lmas\u0131 planlanan projelerle ilgili ba\u011f\u0131ms\u0131z bilim insanlar\u0131ndan g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Bu projeler sonucunda Dicle Nehri\u2019nin a\u015fa\u011f\u0131 havzas\u0131nda bulunan yerle\u015fim yerleri ve tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 riskler de\u011ferlendirilmi\u015f midir?<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130ktidar\u0131n enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 bahanesiyle Dicle Havzas\u0131\u2019nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu projelerin, b\u00f6lgenin demografik ve sosyoekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131 do\u011fru mudur?<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>T\u00dcRK\u0130YE B\u00dcY\u00dcK M\u0130LLET MECL\u0130S\u0130 BA\u015eKANLI\u011eINA A\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131n \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakan\u0131 Murat KURUM taraf\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 98\u2019inci ve \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn 96\u2019nc\u0131 ve 99\u2019uncu maddeleri gere\u011fince <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/2025\/09\/05\/diyarbakirin-kulp-ilcesinde-dicle-irmagi-havzasindaki-hes-ve-ges-projelerini-cevre-sehircilik-ve-iklim-degisikligi-bakanina-sorduk\/\" title=\"D\u0130YARBAKIR\u2019IN KULP \u0130L\u00c7ES\u0130\u2019NDE D\u0130CLE IRMA\u011eI HAVZASINDAK\u0130 HES VE GES PROJELER\u0130N\u0130 \u00c7EVRE, \u015eEH\u0130RC\u0130L\u0130K VE \u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 BAKANINA SORDUK\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":1385,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-1384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meclis-calismalari"],"aioseo_notices":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/ibrahimakin.net\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/DICLE.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1386,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1384\/revisions\/1386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}