{"id":1400,"date":"2025-09-25T11:48:10","date_gmt":"2025-09-25T11:48:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ibrahimakin.net\/?p=1400"},"modified":"2025-09-25T11:50:38","modified_gmt":"2025-09-25T11:50:38","slug":"camlihemsinde-meydana-gelen-sel-felaketi-sonrasinda-firtina-vadisindeki-tahribati-cevre-sehircilik-ve-iklim-degisikligi-bakanina-sorduk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/2025\/09\/25\/camlihemsinde-meydana-gelen-sel-felaketi-sonrasinda-firtina-vadisindeki-tahribati-cevre-sehircilik-ve-iklim-degisikligi-bakanina-sorduk\/","title":{"rendered":"\u00c7AMLIHEM\u015e\u0130N&#8217;DE MEYDANA GELEN SEL FELAKET\u0130 SONRASINDA FIRTINA VAD\u0130S\u0130&#8217;NDEK\u0130 TAHR\u0130BATI \u00c7EVRE, \u015eEH\u0130RC\u0130L\u0130K VE \u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 BAKANINA SORDUK"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00dcRK\u0130YE B\u00dcY\u00dcK M\u0130LLET MECL\u0130S\u0130 BA\u015eKANLI\u011eINA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131m\u0131n, \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakan\u0131 Say\u0131n <strong>Murat KURUM<\/strong> taraf\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n <strong>98\u2019inci<\/strong> ve TBMM \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn <strong>96\u2019nc\u0131 ve 99\u2019uncu<\/strong> maddeleri uyar\u0131nca <strong>yaz\u0131l\u0131 olarak cevapland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131<\/strong> arz ederim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130brahim AKIN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir Milletvekili<\/p>\n\n\n\n<p>Rize\u2019nin \u00c7aml\u0131hem\u015fin il\u00e7esinde 20 Eyl\u00fcl 2025 tarihinde ba\u015flayan ve F\u0131rt\u0131na Vadisi boyunca b\u00fcy\u00fck hasara yol a\u00e7an sel ve heyelanlar, bir do\u011fa olay\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, y\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen yanl\u0131\u015f politika ve uygulamalar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir afete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00fcnya Do\u011fay\u0131 Koruma Vakf\u0131\u2019n\u0131n (WWF) Avrupa\u2019da acil korunmas\u0131 gereken 100 ormandan biri olarak belirledi\u011fi, sahip oldu\u011fu do\u011fal sit stat\u00fcs\u00fcyle ve bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 emsalsiz biyolojik \u00e7e\u015fitlilikle uluslararas\u0131 \u00f6neme sahip F\u0131rt\u0131na Vadisi, adeta bir ekolojik y\u0131k\u0131mla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Afetin bu derece felakete d\u00f6nmesinin temel sebebinin, b\u00f6lgenin hassas ekolojik dengesi ve jeomorfolojik yap\u0131s\u0131 hi\u00e7e say\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00c7aml\u0131hem\u015fin\u2013Ayder yolu ve t\u00fcnel in\u015faatlar\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde ciddi bulgular mevcuttur. Projenin, kapsaml\u0131 bir \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi s\u00fcrecinden ka\u00e7\u0131r\u0131larak \u201c\u00c7ED Gerekli De\u011fildir\u201d karar\u0131yla ba\u015flat\u0131lmas\u0131, in\u015faat ba\u015flad\u0131ktan sonra yap\u0131lan revizyonlarla tek t\u00fcnelden iki t\u00fcnele \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir t\u00fcnel iddias\u0131 ve Arde\u015fen-Tunca ba\u011flant\u0131s\u0131 gibi eklemelerle kapsam\u0131n\u0131n belirsiz bir \u015fekilde geni\u015fletilmesi, denetimsizli\u011fin ve plans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n boyutunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130n\u015faat faaliyetleri kapsam\u0131nda dere yata\u011f\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahaleler, yama\u00e7lara \u00f6r\u00fclen devasa istinat duvarlar\u0131 ve yol \u015fevleri, vadinin do\u011fal su ak\u0131\u015f rejimini bozmu\u015f ve yaban hayat\u0131 koridorlar\u0131n\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcst kotlarda \u201cYe\u015fil Yol\u201d projesi kapsam\u0131nda a\u00e7\u0131lan yollar\u0131n hafriyatlar\u0131n\u0131n denetimsiz bir \u015fekilde meralara ve yama\u00e7lara d\u00f6k\u00fclmesi, ya\u015fanan yo\u011fun ya\u011f\u0131\u015fla birlikte tonlarca malzemenin dere yataklar\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131na ve ta\u015fk\u0131nlar\u0131n \u015fiddetini katbekat art\u0131rmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, F\u0131rt\u0131na Vadisi\u2019nin do\u011fal sit alan\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen koruma ama\u00e7l\u0131 imar plan\u0131n\u0131n 1998 y\u0131l\u0131ndan bu yana tamamlanmam\u0131\u015f olmas\u0131, b\u00f6lgede denetimsiz ve ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Altyap\u0131dan yoksun y\u00fczlerce bungalov ve konaklama tesisinin at\u0131ksular\u0131n\u0131n do\u011frudan F\u0131rt\u0131na Deresi\u2019ne de\u015farj edilmesi, derenin ekosistemini ve nesli tehlike alt\u0131ndaki deniz alas\u0131 gibi t\u00fcrleri yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fanan bu felaket; bilimsel verilerden, sivil toplumun uyar\u0131lar\u0131ndan ve koruma stat\u00fclerinden uzak, rant odakl\u0131 bir kalk\u0131nma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucudur. Bu \u00e7er\u00e7evede, afetin nedenlerinin t\u00fcm boyutlar\u0131yla ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, sorumlular\u0131n tespiti, ma\u011fduriyetlerin giderilmesi ve F\u0131rt\u0131na Vadisi\u2019nin ekolojik gelece\u011finin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 elzemdir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ba\u011flamda;<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z, \u00c7aml\u0131hem\u015fin\u2019de ya\u015fanan sel felaketinin temel nedenlerini (arazi kullan\u0131m\u0131, dere yata\u011f\u0131na m\u00fcdahaleler, yol ve t\u00fcnel in\u015faatlar\u0131n\u0131n etkisi vb.) ortaya koyan kapsaml\u0131 bir teknik inceleme yapm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? Varsa, bu incelemenin sonu\u00e7lar\u0131 ve dayanak belgeleri nelerdir?<\/li>\n\n\n\n<li>Sel felaketinde konutlar\u0131, i\u015f yerleri, tar\u0131m arazileri ve hayvanlar\u0131 zarar g\u00f6ren yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131s\u0131 ka\u00e7t\u0131r? Olu\u015fan maddi hasar\u0131n d\u00f6k\u00fcm\u00fc nedir? Ma\u011fduriyetlerin giderilmesi i\u00e7in haz\u0131rlanan acil eylem plan\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7esi ve uygulama takvimi nedir?<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7aml\u0131hem\u015fin\u2013Ayder yolu ve t\u00fcnel projeleri i\u00e7in verilen \u201c\u00c7ED Gerekli De\u011fildir\u201d karar\u0131n\u0131n tarih ve say\u0131s\u0131 nedir? Bu karara esas te\u015fkil eden Proje Tan\u0131t\u0131m Dosyas\u0131\u2019n\u0131n (PTD) ve projeye sonradan eklenen ikinci t\u00fcnel (Hala T\u00fcneli) i\u00e7in haz\u0131rlanan teknik raporlar\u0131n bir suretini kamuoyu ile payla\u015facak m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/li>\n\n\n\n<li>Projeye \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir t\u00fcnel eklenece\u011fi iddias\u0131 do\u011fru mudur? Do\u011fru ise, bu de\u011fi\u015fiklik i\u00e7in \u00c7ED\/\u00c7ED de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00fcre\u00e7leri ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? S\u00fcre\u00e7 bilgileri ve takvimi kamuoyuyla payla\u015facak m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/li>\n\n\n\n<li>Arde\u015fen giri\u015finden Tunca Vadisi\u2019ne uzanan ek ba\u011flant\u0131 revizyonla projeye eklenmi\u015f midir? Eklenmi\u015fse bunun i\u00e7in ayr\u0131 bir PTD\/\u00c7ED y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fcd\u00fcr? Bu ba\u011flant\u0131 nedeniyle g\u00fcndeme gelen kamula\u015ft\u0131rmalar\u0131n parsel listesi, alan b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve maliyeti nedir? Sosyal etki de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cYe\u015fil Yol\u201d projesi kapsam\u0131nda \u00fcst kotlarda a\u00e7\u0131lan yollar\u0131n in\u015fas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan hafriyat\u0131n denetimsiz \u015fekilde meralara ve yama\u00e7lara d\u00f6k\u00fclerek sele neden oldu\u011fu iddialar\u0131na y\u00f6nelik Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131zca yap\u0131lan tespitler ve uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar nelerdir?<\/li>\n\n\n\n<li>Do\u011fal sit alan\u0131 olan F\u0131rt\u0131na Vadisi\u2019nde koruma ama\u00e7l\u0131 imar plan\u0131n\u0131n 1998 y\u0131l\u0131ndan beri tamamlanamamas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi nedir? Bu plans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n te\u015fvik etti\u011fi iddia edilen ka\u00e7ak ve ruhsats\u0131z yap\u0131la\u015fmaya y\u00f6nelik denetim, y\u0131k\u0131m ve yapt\u0131r\u0131m istatistikleri nelerdir? B\u00f6lgede tespit edilen ka\u00e7ak yap\u0131 say\u0131s\u0131 ka\u00e7t\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6lgedeki ruhsats\u0131z konaklama tesislerinin ve di\u011fer yap\u0131lar\u0131n at\u0131ksu altyap\u0131s\u0131 bulunmakta m\u0131d\u0131r? Bu at\u0131ksular\u0131n F\u0131rt\u0131na Deresi\u2019ne kar\u0131\u015farak deniz alas\u0131 gibi hassas t\u00fcrleri tehdit etmesine y\u00f6nelik ne gibi \u00f6nlemler al\u0131nmaktad\u0131r?<\/li>\n\n\n\n<li>Proje kapsam\u0131nda dere yata\u011f\u0131na ve yama\u00e7lara in\u015fa edilen y\u00fcksek duvarlar\u0131n yaban hayat\u0131 ge\u00e7i\u015flerini tamamen kesti\u011fi iddias\u0131 do\u011fru mudur? Projede bu olumsuz etkiyi azaltacak ekolojik k\u00f6pr\u00fc, menfez gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fcd\u00fcr ve bunlar\u0131n i\u015flevselli\u011fi denetlenmi\u015f midir?<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6lgedeki do\u011fa tahribat\u0131na yol a\u00e7an, sel riskini art\u0131ran proje ve uygulamalar\u0131 onaylayan veya denetim g\u00f6revini ihmal eden kamu g\u00f6revlileri hakk\u0131nda herhangi bir idari soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 planlanmakta m\u0131d\u0131r? Projenin y\u00fcklenicisi olan Cengiz \u0130n\u015faat firmas\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan denetimler ve uygulanan idari yapt\u0131r\u0131mlar nelerdir?<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>T\u00dcRK\u0130YE B\u00dcY\u00dcK M\u0130LLET MECL\u0130S\u0130 BA\u015eKANLI\u011eINA A\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131m\u0131n, \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakan\u0131 Say\u0131n Murat KURUM taraf\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 98\u2019inci ve TBMM \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 96\u2019nc\u0131 ve 99\u2019uncu <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/2025\/09\/25\/camlihemsinde-meydana-gelen-sel-felaketi-sonrasinda-firtina-vadisindeki-tahribati-cevre-sehircilik-ve-iklim-degisikligi-bakanina-sorduk\/\" title=\"\u00c7AMLIHEM\u015e\u0130N&#8217;DE MEYDANA GELEN SEL FELAKET\u0130 SONRASINDA FIRTINA VAD\u0130S\u0130&#8217;NDEK\u0130 TAHR\u0130BATI \u00c7EVRE, \u015eEH\u0130RC\u0130L\u0130K VE \u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 BAKANINA SORDUK\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":1401,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-1400","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soru-onergeleri"],"aioseo_notices":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/ibrahimakin.net\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/FIRTINA-VADISI-WEB-1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1400"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1402,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1400\/revisions\/1402"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}