{"id":1579,"date":"2026-03-19T11:29:38","date_gmt":"2026-03-19T11:29:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ibrahimakin.net\/?p=1579"},"modified":"2026-03-19T15:12:27","modified_gmt":"2026-03-19T15:12:27","slug":"anayasa-mahkemesi-karar-verene-kadar-doga-beklemez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibrahimakin.net\/index.php\/2026\/03\/19\/anayasa-mahkemesi-karar-verene-kadar-doga-beklemez\/","title":{"rendered":"ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARAR VERENE KADAR DO\u011eA BEKLEMEZ"},"content":{"rendered":"\n

7554 Say\u0131l\u0131 yasayla ilgili olarak Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u00f6n\u00fcnde duran mesele yaln\u0131zca bir \u201cnorm denetimi\u201d dosyas\u0131 de\u011fildir. Bu dosya, bir fiil\u00ee durum \u00fcretme makinesinin durdurulup durdurulmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkindir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 7554 say\u0131l\u0131 torba yasa hakk\u0131nda verilecek karar, yaln\u0131zca birka\u00e7 maddenin Anayasa\u2019ya uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemeyecek. Bu karar, bu \u00fclkenin ormanlar\u0131n\u0131n, zeytinliklerinin, k\u00f6ylerinin ve kamusal hukukunun \u015firket \u00e7\u0131karlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda korunup korunamayaca\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6sterecek.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer bu yasa uygulanmaya devam ederse, daha sonra verilecek bir iptal karar\u0131 hukuken do\u011fru olsa bile fiilen ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc kesilen a\u011fa\u00e7 geri gelmiyor. S\u00f6k\u00fclen zeytinlik, yaln\u0131zca ba\u015fka yere ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f birka\u00e7 a\u011fa\u00e7tan ibaret olmuyor. Acele kamula\u015ft\u0131rmayla par\u00e7alanan k\u00f6y ya\u015fam\u0131, mahkeme kararlar\u0131yla eski haline d\u00f6nm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Yasa De\u011fil \u015eirketlerin \u0130ste\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

7554 say\u0131l\u0131 yasa, \u00c7evre Kanunu\u2019ndan Maden Kanunu\u2019na, Mera Kanunu\u2019ndan Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu\u2019na kadar bir dizi alanda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131yor. Bunlardan en kritik olan\u0131 ise zeytinliklerin ve korunan alanlar\u0131n madencilik ve enerji projeleri i\u00e7in g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00fczenleme, \u201cgenel ve soyut\u201d bir kanun olma niteli\u011finde de\u011fildir. Yap\u0131lan d\u00fczenleme belli projelere, belli \u015firketlere, belli sahalara hizmet eden bir \u00f6zel hukuk bypass\u2019\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nitekim kamuoyunda \u201czeytinlik maddesi\u201d diye bilinen d\u00fczenleme, Yenik\u00f6y-Kemerk\u00f6y ve Yata\u011fan termik santrallerinin k\u00f6m\u00fcr ihtiyac\u0131 i\u00e7in maden sahas\u0131 i\u00e7inde kalan zeytinliklerin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp ta\u015f\u0131nmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan bir ge\u00e7ici maddeyle geldi. Bu, tesad\u00fcfi bir yasama faaliyeti de\u011fil, Akbelen ve \u00e7evresindeki fiil\u00ee madencilik bask\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki son engelin yasayla kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Akbelen Bir Uyar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u00f6n\u00fcndeki dosyada en g\u00fc\u00e7l\u00fc somut dayanaklardan biri Akbelen ormanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Akbelen, T\u00fcrkiye\u2019de hukukun do\u011fa talan\u0131 i\u00e7in nas\u0131l ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n canl\u0131 \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

7554 say\u0131l\u0131 yasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra ola\u011fan\u00fcst\u00fc idari i\u015flemler h\u0131zlanm\u0131\u015f, izin, ruhsat, acele kamula\u015ft\u0131rma ve zeytinlik m\u00fcdahaleleri pe\u015f pe\u015fe gelmi\u015ftir. \u00d6zellikle Milas ve Yata\u011fan \u00e7evresinde, \u201cyang\u0131ndan mal ka\u00e7\u0131r\u0131rcas\u0131na\u201d zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n budan\u0131p ta\u015f\u0131nmaya ba\u015flanmas\u0131, somut tehlikeyi g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00dcstelik, idarenin kendi beyan\u0131 ile kendi uygulamas\u0131 aras\u0131nda da a\u00e7\u0131k bir \u00e7eli\u015fki vard\u0131r. Yap\u0131lan bir ba\u015fvuru \u00fczerine MAPEG taraf\u0131ndan verilen 2024 tarihli yan\u0131tta zeytinlik alanlarda acele kamula\u015ft\u0131rma yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n 9 Ocak 2026 tarihli ve 10848 say\u0131l\u0131 karar\u0131 10 Ocak 2026 tarihli Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015f ve Milas\u2019taki \u00e7ok say\u0131da zeytinlik alan\u0131 kapsayan 679 parsel, linyit k\u00f6m\u00fcr\u00fc oca\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek \u00fczere acele kamula\u015ft\u0131rma kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bir yanda \u201czeytinlikte acele kamula\u015ft\u0131rma yok\u201d denirken, \u00f6te yanda ayn\u0131 zeytinliklere fiilen el konulmas\u0131, hukukun nas\u0131l k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131 S\u00fcrerken \u0130ktidar Yasayla Sonucu De\u011fi\u015ftirmek \u0130stiyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Olay\u0131n en vahim yanlar\u0131ndan biri de yasama organ\u0131n\u0131n, devam eden davalar\u0131n sonucunu beklemeden yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yapmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece s\u00fcren davalar\u0131 konusuz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, hem olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc bir yasama tekni\u011fidir hem de Anayasa\u2019n\u0131n hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fck ciddi bir m\u00fcdahaledir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bu durum hafife al\u0131namaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7evre hukukunda bunun tarihsel \u00f6rnekleri var. Yata\u011fan, Yenik\u00f6y ve Kemerk\u00f6y termik santralleri hakk\u0131nda verilen kapatma kararlar\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne kadar ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye hakk\u0131nda ihlal karar\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. O karar aradan 20 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n hen\u00fcz uygulanm\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, devletin kendi mahkeme kararlar\u0131n\u0131 etkisizle\u015ftirmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evre Hakk\u0131 Sadece A\u011fa\u00e7 Meselesi De\u011fildir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

7554 say\u0131l\u0131 yasaya kar\u015f\u0131 itiraz, Anayasa\u2019n\u0131n 56. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131 ile do\u011frudan ilgili olsa da bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bu dosyan\u0131n i\u00e7inde m\u00fclkiyet hakk\u0131 var, yerle\u015fim d\u00fczeni var, k\u00f6yl\u00fclerin \u00fcretim ili\u015fkileri var. Asl\u0131nda bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu dosyan\u0131n i\u00e7inde t\u00fcm boyutlar\u0131yla bir ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fc var.<\/p>\n\n\n\n

Ormanlar\u0131n kesilmesi, zeytinliklerin s\u00f6k\u00fclmesi, a\u00e7\u0131k ocak madencili\u011fiyle topra\u011f\u0131n geri d\u00f6n\u00fclmez bi\u00e7imde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve acele kamula\u015ft\u0131rmayla k\u0131rsal ya\u015fam\u0131n par\u00e7alanmas\u0131, sonradan tazminatla kapat\u0131labilecek s\u0131radan zararlar olarak g\u00f6r\u00fclemez. Bunlar kolektif, ku\u015faklararas\u0131 ve telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan kay\u0131plard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bu nedenle AYM\u2019nin verece\u011fi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc durdurma karar\u0131, sadece bir dava tedbiri olmayacakt\u0131r. O karar, \u201chukuk, sermaye kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00e2l\u00e2 kamu yarar\u0131 ad\u0131na konu\u015fabiliyor mu?\u201d sorusunun da cevab\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7 Kalmadan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Geciken adalet, sadece adaletsizlik de\u011fildir. Bu ifade belki de en \u00e7ok b\u00f6yle bir dosya s\u00f6z konusu oldu\u011funda anlam kazan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

AYM e\u011fer beklerse, fiil\u00ee durum yaratma stratejisi bir kez daha kazanacak. \u015eirketler i\u015flemlerini tamamlayacak. Zeytinlikler \u201cta\u015f\u0131nd\u0131\u201d denecek. Ormanlar \u201c\u00e7oktan kesildi\u201d denecek. K\u00f6yler acele kamula\u015ft\u0131rma kararlar\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde par\u00e7alanacak. Sonra Mahkeme \u00f6n\u00fcne dosya geldi\u011finde, geriye \u015fu c\u00fcmle kalacak: \u201cHakl\u0131yd\u0131n\u0131z ama art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u00f6n\u00fcndeki mesele tam da budur. Bu y\u00fczden bug\u00fcn verilecek y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc durdurma karar\u0131, bir usul karar\u0131ndan \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukuk, h\u00fckm\u00fcn\u00fc y\u0131llar sonra de\u011fil, tam zaman\u0131nda verdi\u011finde anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

AYM ya Anayasa\u2019y\u0131 zaman\u0131nda koruyacak, ya da bir kez daha, karar verdi\u011finde korunacak \u015feyin \u00e7oktan ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6recek. Bug\u00fcn \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki mesele tam olarak budur. Bir milletvekili ve her \u015feyden \u00f6nce bu \u00fclkenin insan\u0131na, topra\u011f\u0131na, havas\u0131na, suyuna, orman\u0131na, yabanda ya\u015fayan kurduna ku\u015funa kar\u015f\u0131 kendini sorumlu hisseden bir yurtta\u015f olarak, hepimizi bir felakete s\u00fcr\u00fckleyen bu d\u00fczenlemeye kar\u015f\u0131 sonuna kadar m\u00fccadele etmeyi bir g\u00f6rev olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Bu m\u00fccadelenin bir boyutu olarak, iptal ba\u015fvurusunun imzac\u0131lar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131m 7554 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir an \u00f6nce durdurulmas\u0131 talebiyle Anayasa Mahkemesi\u2019ne sunmak \u00fczere haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dilek\u00e7eyi kamuoyunun bilgisine sunuyorum:<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

AYM i\u00e7in dilek\u00e7e : <\/p>\n\n\n\n