Çağ nüfusunda oldukları halde eğitim alma hakkından yoksun olan çocukların durumunu Milli Eğitim Bakanına sorduk

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki soruların Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

   İbrahim AKIN

İzmir Milletvekili

2024-2025 eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte yaklaşık 20 milyon öğrenci ilköğretim (ilkokul ve ortaokul) ve ortaöğretim kapsamında 9 Eylül 2024 tarihinde ders başı yapmıştır.

AKP iktidarı döneminde 2012 yılında yapılan bir yasa değişikliği sonucunda uygulamaya konulan 4+4+4 modeline neden geçilmek istendiği açıklanırken önemli gerekçelerden biri olarak çağ nüfusunun okullaşma oranının artırılmak istenmesine vurgu yapılmıştı.

Aradan 10 yıldan fazla zaman geçmesine karşın çağ nüfusunun okullaşma oranında artış olması bir yana gerileme olduğu görülmektedir. Şöyle ki; M.E.B. Strateji Geliştirme Başkanlığının verilerine göre 2012-2013 öğretim yılında net okullaşma oranı ilkokul seviyesinde yüzde 98,86, ortaokullar seviyesinde de yüzde 93,09 iken, bu oranlar 2022-2023 eğitim öğretim yılında ilkokullarda yüzde 93,16’ya, ortaokullarda da yüzde 89,94’e gerilemiş durumdadır. M.E.B’nın kendi istatistiklerine göre okullaşma oranı 2012’den 2023 yılına gelindiğinde ilkokul seviyesinde yüzde 5,7, ortaokul seviyesinde ise yüzde 3,15 gerilemiş durumdadır. Bu durum, zorunlu eğitim çağındaki yüzbinlerce çocuğun eğitim hakkından mahrum kalmış olduğunu ortaya koymaktadır.

Yine M.E.B. Strateji Geliştirme Başkanlığının 2022-2023 istatistiklerine göre, (ortaokul dahil) ilköğretim ve ortaöğretim çağ nüfusu içinde olduğu halde açık veya örgün eğitim kurumlarında kaydı bulunmayan 1 milyon 500 binden fazla çocuk bulunmaktadır.

Tüm bunların yanı sıra yine 2022-2023 eğitim öğretim yılında 2 milyondan fazla (2.346.654) çocuk, örgün eğitimden uzak, açık öğretim kurumlarında kayıtlı bulunmaktadır.

Aynı verilere göre 2022-2023 öğretim yılında, toplam 3 milyon 850 bin çocuk ya açık öğretim kurumlarında olduğu, ya da hiçbir eğitim kurumuna kayıtlı olmadığı için örgün eğitim dışında kalmıştır.

Öte yandan başta büyük kentler olmak üzere öğrencilerin günün büyük bölümünde okulda bulunduğu göz önüne alındığında, çocukların beslenme ve yemek gereksinimlerinin kaçınılmaz olduğu, bu nedenle çocukların okul saatleri içinde en az bir öğün yemek yemeleri gerektiği de açıktır.

            Bu bağlamda;

1. 2012’den 2023’e gelindiğinde, okullaşma oranının ilkokul seviyesinde yüzde 5,7, ortaokul seviyesinde ise yüzde 3,15 gerilemiş olmasının nedeni nedir?
2. Okullaşma oranlarının yükseltilmesi hedefi açısından 4+4+4 modeli her eğitim kademesinde hedefine ulaşmış mıdır?
3. Halen herhangi bir eğitim kurumunda kaydı bulunmayan bir buçuk milyon çocuğun durumuyla ilgili bakanlığınızın bir araştırması var mıdır? Varsa bu çocukların eğitim sistemi dışında olmasının nedenleri nelerdir?
4. Eğitim sistemi dışında olduğu görülen en az bir buçuk milyon çocuğun eğitim kurumlarına kaydedilmesini sağlamak amacıyla bakanlığınızın bir eylem planı var mıdır? Varsa bu planlama nasıldır?
5. 2022-2023 öğretim yılında örgün eğitim dışında olduğu görülen 2.346.654 çocuğun örgün eğitim kurumlarına kaydırılması için bakanlığın bir hareket planı var mıdır? Varsa bu planın ayrıntıları nelerdir?
6. Başta tam gün öğretim yapan eğitim kurumları olmak üzere, 2024-2025 öğretim yılında öğrencilere ve öğretmenlere birer öğün yemek verilmesi konusunda bakanlığın herhangi bir çalışması var mıdır? Böyle bir çalışma yoksa öğle yemeği ihtiyaçlarını nasıl karşılayacaklarına ilişkin öğrencilere ve öğretmenlere yönelik bir öneriniz var mıdır?
7. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” adı verdiğiniz yeni sistemin içinde, çağ nüfusunda olup herhangi bir okula kaydı bulunmayan çocukların okula kazandırılması, öğrencilerin ve öğretmenlerin zorunlu beslenme ihtiyaçlarının karşılanması, örgün eğitim dışında olan çocukların örgün eğitime kazandırılması gibi sorunlara yönelik çözüm önerileri var mıdır?