YENİ TRABZON HAVALİMANI PROJESİNİN MALİYETİNİN KISA SÜRE İÇİNDE 16 KATTAN FAZLA ARTMASININ NEDENLERİNİ ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI İLE HAZİNE VE MALİYE BAKANINA SORDUK

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki soruların Ulaştırma Ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALĞOLU tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN

İzmir Milletvekili

Trabzon’da deniz dolgusu üzerine yapılması planlanan Yeni Trabzon Havalimanı projesi, kamu yatırımlarında planlama, maliyet hesabı, ihale yöntemi ve kamu yararı ilkeleri bakımından ciddi tartışmalara yol açmıştır.

Proje ilk kez 2022 Yılı Yatırım Programı’na alınmış ve kamuoyuna 4 milyar 222 milyon TL maliyetle duyurulmuştur. Ancak Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 Yılı Yatırım Programı’nda, aynı projenin maliyetinin 69 milyar 980 milyon TL’ye yükseldiği görülmüştür. Aradan geçen kısa süre içinde proje maliyetinin yaklaşık 16,5 kat artması, kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesinin ihlal edilip edilmediği sorusunu gündeme getirmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca kamu idarelerinin, kamu kaynaklarını planlı, şeffaf ve hesap verebilir biçimde kullanma yükümlülüğü bulunmaktadır. Buna rağmen, söz konusu projede maliyet artışlarının hangi teknik, ekonomik ve hukuki gerekçelere dayandığı kamuoyuna açık ve denetlenebilir biçimde açıklanmamıştır.

Öte yandan, 20 Aralık 2025 tarihinde gerçekleştirilen ihale, Kamu İhale Kanunu’nda istisnai bir yöntem olarak öngörülen pazarlık usulüyle yapılmış ve ihale 48 milyar 199 milyon TL bedelle sonuçlanmıştır. Rekabeti sınırladığı ve kamu zararına yol açtığı gerekçesiyle uzun süredir eleştirilen bu yöntemin, böylesine yüksek bedelli ve kamu kaynaklarını doğrudan ilgilendiren bir projede tercih edilmesi, ihale sürecinin şeffaflığı ve hukuka uygunluğu açısından ayrıca sorgulanmalıdır.

İhalenin, iktidar döneminde çok sayıda büyük ölçekli kamu projesini üstlenmiş şirketlerin oluşturduğu bir iş ortaklığına verilmiş olması; ayrıca ihale sürecinin, 2026 Yılı Yatırım Programı Resmî Gazete’de yayımlanmadan önce gerçekleştirilmesi, planlama–bütçe–ihale ilişkisi bakımından kamu zararına yol açabilecek bir süreç işletilip işletilmediği sorusunu güçlendirmektedir.

Bu bilgiler doğrultusunda;

1. Yeni Trabzon Havalimanı projesinin 2022 yılında açıklanan 4 milyar 222 milyon TL’lik ilk maliyet hesabı hangi teknik, ekonomik ve fizibilite çalışmalarına dayandırılmıştır?
2. Projenin maliyetinin 2026 Yılı Yatırım Programı’nda 69 milyar 980 milyon TL’ye yükselmesine gerekçe gösterilen kalemler nelerdir? Bu artışın her bir gerekçesi için ayrı ayrı maliyet tablosu hazırlanmış mıdır?
3. Proje maliyetindeki yaklaşık 16,5 katlık artış, kamu zararına yol açmış mıdır? Bu artışla ilgili Bakanlığınızca herhangi bir iç denetim, teftiş veya soruşturma yürütülmüş müdür?
4. 20 Aralık 2025 tarihinde gerçekleştirilen ve 48 milyar 199 milyon TL bedelle sonuçlanan ihalenin, Kamu İhale Kanunu’nda istisnai bir yöntem olan pazarlık usulüyle yapılmasının gerekçesi nedir?
5. Pazarlık usulüyle yapılan bu ihalede kaç firma davet edilmiştir, teklif veren firma sayısı kaçtır ve bu firmaların teklif bedelleri nelerdir?
6. İhalenin, AKP iktidarı döneminde çok sayıda yüksek bedelli kamu projesi üstlenen Cengiz İnşaat ile eski AKP milletvekiline ait olduğu bilinen ASL İnşaat ortaklığına verilmesi sürecinde, rekabet koşullarının sağlandığına ilişkin hangi somut veriler bulunmaktadır?
7. Proje ihalesi, 2026 Yılı Yatırım Programı Resmî Gazete’de yayımlanmadan önce hangi hukuki dayanakla gerçekleştirilmiştir?
8. Deniz dolgusu üzerine yapılması planlanan Yeni Trabzon Havalimanı’nın çevresel etkileri, kıyı ekosistemi ve olası afet riskleri açısından bağımsız kurumlarca hazırlanmış bir etki değerlendirme raporu bulunmakta mıdır?
9. Proje kapsamında bugüne kadar yüklenici firmalara yapılan ödeme tutarı ne kadardır? Sözleşme kapsamında ilerleyen yıllarda yapılması öngörülen toplam ödeme tutarı nedir?
10. Proje maliyet artışlarının ve ihale sürecinin kamu zararına yol açtığı yönündeki iddialar karşısında Bakanlığınızın sorumluluğu bulunmakta mıdır?

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki soruların Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN

İzmir Milletvekili

Trabzon’da deniz dolgusu üzerine inşa edilmesi planlanan Yeni Trabzon Havalimanı projesi, 2022 yılında Yatırım Programı’na alınırken yaklaşık 4 milyar 222 milyon TL maliyet öngörüsüyle kamuoyuna açıklanmıştır. Ancak Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 Yılı Yatırım Programı’nda söz konusu projenin toplam maliyetinin 69 milyar 980 milyon TL’ye yükseldiği görülmektedir.

Özellikle yüksek enflasyon koşullarında dahi bu denli olağanüstü bir maliyet artışı, projenin Yatırım Programı’na alınma aşamasında gerçekçi olmayan maliyet tahminleriyle mi sunulduğu, yoksa ilerleyen süreçte proje kapsamının ve harcama kalemlerinin kontrolsüz biçimde genişletilip genişletilmediği sorularını gündeme getirmektedir.

Öte yandan, söz konusu proje için 20 Aralık 2025 tarihinde ihale süreci tamamlanmış ve ihale, kamuoyunda rekabeti sınırladığı ve şeffaflıktan uzak olduğu yönünde yoğun eleştirilere konu olan pazarlık usulüyle gerçekleştirilmiştir. İhalenin yaklaşık 48 milyar 199 milyon TL bedelle sonuçlanması, Yatırım Programı’nda yer alan toplam maliyet tutarı ile ihale bedeli arasındaki farkın hangi harcama kalemlerine ayrıldığının ayrıca açıklanmasını gerekli kılmaktadır.

Yeni Trabzon Havalimanı’nın deniz dolgusu üzerine inşa edilecek olması hem çevresel etkiler hem de maliyet artışlarının öngörülebilirliği açısından özel bir risk alanı oluşturmaktadır. Daha önce benzer yöntemlerle gerçekleştirilen altyapı projelerinde yaşanan ciddi bütçe sapmaları, bu projede de kamu zararına yol açabilecek bir sürecin işletilip işletilmediğinin titizlikle incelenmesini zorunlu kılmaktadır.

Ayrıca, projeye ilişkin yıllık 10 milyon yolcu kapasitesi öngörüsünün hangi fizibilite çalışmalarına dayandığı, bölgedeki mevcut ve planlanan diğer havalimanları dikkate alındığında bu kapasite tahmininin gerçekçi olup olmadığı da kamuoyunun yanıt beklediği temel sorular arasındadır. Gerçekçi olmayan kapasite projeksiyonları, yalnızca yatırım maliyetlerini değil, ilerleyen yıllarda işletme ve bakım giderleri üzerinden de kamu maliyesi üzerinde ilave yükler yaratma potansiyeline sahiptir.

Bu bilgiler doğrultusunda;

1. Yeni Trabzon Havalimanı projesinin 2022 yılında Yatırım Programı’na alınırken öngörülen yaklaşık 4,2 milyar TL’lik maliyet hesabı hangi teknik, ekonomik ve mali varsayımlara dayanmaktadır?
2. Projenin maliyetinin 2026 Yılı Yatırım Programı’nda 69 milyar 980 milyon TL’ye yükselmesine yol açan kalemler nelerdir? Bu artış hangi yıllarda, hangi gerekçelerle ve ne tutarlarda gerçekleşmiştir?
3. Proje maliyetindeki artış, döviz kuru, enflasyon, proje kapsamı değişikliği, deniz dolgusu ve zemin iyileştirme gibi unsurlar açısından ayrı ayrı değerlendirildiğinde her bir unsurun toplam maliyet artışına etkisi ne kadardır?
4. Söz konusu proje için 20 Aralık 2025 tarihinde pazarlık usulüyle yapılan ihalenin yaklaşık 48 milyar 199 milyon TL bedelle sonuçlandığı dikkate alındığında, Yatırım Programı’nda yer alan toplam maliyet ile ihale bedeli arasındaki fark hangi işler ve öngörülen harcamalar için ayrılmıştır?
5. Proje kapsamında ilerleyen süreçte ek sözleşme, ek iş, revizyon, fiyat farkı ya da süre uzatımı yoluyla ilave kamu harcaması yapılması öngörülmekte midir?
6. Yeni Trabzon Havalimanı projesinin finansmanı hangi kaynaklardan sağlanacaktır? Bu kapsamda Hazine garantisi, dış kredi, borçlanma ya da Kamu-Özel İşbirliği benzeri herhangi bir model söz konusu mudur?
7. Projenin planlanan yıllık 10 milyon yolcu kapasitesine ilişkin fizibilite çalışmaları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından değerlendirilmiş midir? Bu kapasite öngörüsü mevcut ve bölgesel havalimanları dikkate alındığında gerçekçi bulunmuş mudur?
8. Proje maliyetlerindeki olağanüstü artışın kamu mali dengeleri üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir risk analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
9. Benzer şekilde deniz dolgusu üzerine inşa edilen diğer havalimanı projelerinde yaşanan maliyet artışları dikkate alındığında, Yeni Trabzon Havalimanı projesine özgü bir üst maliyet sınırı belirlenmiş midir?
10. Kamuoyunda sıkça eleştirilen büyük altyapı projelerinde görülen maliyet şişmelerinin önlenmesine yönelik olarak Bakanlığınızın aldığı ya da almayı planladığı somut önlemler nelerdir?