TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUMtarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN
İzmir Milletvekili
İzmir’in Menemen ilçesinde, Çavuşköy ve Eski Gediz mevkilerindeki tarım alanlarında izinsiz kazılarla kum alındığı, oluşan boşluklara hafriyat, moloz ve inşaat atıkları döküldüğü, bu faaliyetlerin çevresel açıdan ciddi bir tahribat yarattığı ve söz konusu alanların zamanla tarım dışı kullanımlara zemin hazırlayabileceği yönünde iddialar basına yansımıştır. Aynı haberlerde, bu döküm ve kazı faaliyetlerinin çevre mevzuatına, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları yönetimine ve arazi kullanım kurallarına aykırılık taşıyabileceği belirtilmektedir.
Diğer yandan, Gediz Ovası’ndaki tarım arazilerinin kaçak hafriyat tehdidi altında olduğu; hafriyat atıklarının yeraltı sularına taşınabileceği; su kuyularını, ekosistemi ve insan sağlığını etkileyebileceği; bazı atıkların toksik veya tehlikeli bileşenler içerebileceği yönündeki değerlendirmeler kamuoyunda ciddi kaygı yaratmıştır. Bu çerçevede, çevresel denetim, atık yönetimi, kirlenmiş saha riski, ÇED ve koruma mevzuatı bakımından Bakanlığın sorumluluk alanı içinde etkin bir inceleme yürütülmesi kamu yararı açısından zorunludur.
- Bakanlığınıza bağlı İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından Menemen ilçesi Çavuşköy ve Eski Gediz mevkilerinde 2024, 2025 ve 2026 yıllarında hafriyat, dolgu, moloz dökümü ve arazi tahribatına ilişkin kaç denetim yapılmıştır?
- Bakanlığınızın elinde söz konusu bölgelerde tarım arazilerine hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atığı, moloz veya başka atıkların döküldüğüne ilişkin resmi tespit, tutanak, laboratuvar sonucu veya idari işlem dosyası bulunmakta mıdır?
- Menemen’de anılan alanlarda yürütülen kazı ve dolgu faaliyetleri için herhangi bir çevresel izin, hafriyat taşıma/döküm izni, atık kabul izni, depolama sahası izni veya benzeri idari izin verilmiş midir? Verilmiş ise hangi parselleri kapsamaktadır?
- Bakanlığınız, söz konusu bölgelerde döküldüğü iddia edilen atıkların içeriğine ilişkin asbest, ağır metal, tehlikeli atık, kirletici bileşenveya toprak ve su kirliliği analizleri yapmış mıdır; yapmış ise sonuçları nelerdir?
- Menemen’de söz konusu faaliyetler nedeniyle son üç yılda kaç gerçek veya tüzel kişi hakkında idari para cezası, faaliyet durdurma, suç duyurusuveyaeski hale getirme yükümlülüğü kararı uygulanmıştır?
- Bakanlığınızın kayıtlarına göre, anılan bölgelerdeki faaliyetlerin ÇED Yönetmeliği, Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolüne ilişkin düzenlemeler ve diğer ilgili mevzuat bakımından ihlal oluşturduğu tespit edilmiş midir?
- Bakanlığınız, Menemen’de Çavuşköy ve Eski Gediz çevresindeki tarım alanlarında oluştuğu iddia edilen çevresel tahribatın giderilmesi için rehabilitasyon, kirletici temizliği, toprağın eski haline getirilmesi ve izinsiz dökümlerin kaldırılması yönünde herhangi bir işlem başlatmış mıdır?
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN
İzmir Milletvekili
İzmir ili Menemen ilçesinde, özellikle Çavuşköy ve Eski Gediz mevkilerinde, verimli tarım arazilerinin altından izinsiz ya da ruhsatsız biçimde kum alındığı, açılan alanlara hafriyat, moloz ve çeşitli inşaat atıklarının döküldüğü, bu nedenle tarım topraklarının fiziksel ve kimyasal yapısının bozulduğu, bölgedeki tarımsal üretimin zarar gördüğü yönünde ciddi iddialar kamuoyuna yansımıştır. Aynı haberlerde, tarım arazilerinin ağır tonajlı araç trafiğiyle de tahrip edildiği, toprak verimliliği ile birlikte su tutma kapasitesinin azaldığı ve alanların tarım dışına itilme riski taşıdığı belirtilmektedir.
Buna ek olarak, Gediz Ovası gibi stratejik bir tarımsal üretim alanında kaçak hafriyat faaliyetlerinin yalnızca toprağı değil, yeraltı sularını, su kuyularını, biyoçeşitliliği, insan sağlığını ve gıda güvenliğinide tehdit ettiği, hafriyat atıkları içinde toksik veya tehlikeli maddeler ile asbest bulunabileceği, tarım alanlarının kullanım dışı kalmasının gıda arzını olumsuz etkileyebileceği yönündeki değerlendirmeler de basına yansımıştır. Bu nedenle konunun, tarım arazilerinin korunmasına ilişkin mevzuat bakımından kapsamlı biçimde incelenmesi zorunludur.
Bu bağlamda;
- Bakanlığınıza bağlı il ve ilçe müdürlükleri tarafından, İzmir ili Menemen ilçesi Çavuşköy ve Eski Gediz mevkilerindeki tarım arazilerinde 2024, 2025 ve 2026 yıllarında kaç denetim gerçekleştirilmiştir?
- Söz konusu bölgelerde tarım arazilerinin altından izinsiz kum alındığı, açılan boşluklara hafriyat, moloz veya inşaat atığı döküldüğü yönündeki iddialara ilişkin Bakanlığınıza ulaşmış herhangi bir ihbar, tutanak, teknik rapor veya resmi tespit bulunmakta mıdır?
- Anılan bölgelerde tarım arazilerinin amacı dışında kullanımı, toprak profilinin bozulması, dolgu yapılmasıveyatarımsal niteliğinin ortadan kaldırılması nedeniyle son üç yılda kaç idari işlem gerçekleştirilmiş, kaç idari para cezası uygulanmış, kaç dosya adli mercilere intikal ettirilmiştir?
- Bakanlığınız, söz konusu alanlarda toprak analizi, verimlilik kaybı incelemesi, ağır metal, toksik bileşen analizi, asbest veya tehlikeli atık riski değerlendirmesi yapmış mıdır? Yapmış ise sonuçları nelerdir?
- Bölgede bulunan tarımsal sulama kuyuları, yeraltı suyu beslenme alanları ve sulama altyapısıbakımından, kaçak hafriyat ve moloz dökümünün etkilerine ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış bir risk değerlendirmesi var mıdır?
- Gediz Ovası’ndaki tarım arazilerinin kaçak hafriyat yoluyla tahrip edilmesinin bölgesel gıda arzı, ürün fiyatlarıvegıda güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca bir etki analizi yapılmış mıdır?
Bir yanıt bırakın