TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki soruların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN
İzmir Milletvekili
Bodrum’da faaliyet gösteren Xuma Beach Tatil Köyü’nde çalışan işçilerin, ücret ve çalışma koşullarına ilişkin sorunlar nedeniyle iş durdurma eylemine katıldığı belirtilmektedir.
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre işçiler 18 saate kadar varan sürelerle çalıştırılmakta, fazla mesai ücretleri ödenmemekte, iş sağlığı ve güvenliği bakımından gerekli önlemler yeterince alınmamakta ve çalışanlara gerekli kişisel koruyucu donanımlar sağlanmamaktadır.
İşçiler, haklarını ve ödenmeyen alacaklarını talep ettiklerinde ise işyerine polis çağrıldığı, işçilerin polis zoruyla işyerinden çıkarılarak lojmanlara götürüldüğü yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Eyleme katılan işçilerin işten çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya oldukları, iş akitlerinin feshedilmesinin yanı sıra lojmandan çıkarılmakla da tehdit edildikleri belirtilmektedir. Lojmanlarını kaybetmeleri durumunda bazı işçilerin barınma imkânından yoksun kalarak sokakta kalma riski bulunmaktadır.
Lojmanın, özellikle turizm ve mevsimlik çalışma koşullarında, işçiyi işverene daha bağımlı hâle getiren bir baskı aracına dönüştürülmesi kabul edilemez. İşçinin hakkını araması nedeniyle yalnızca işini değil, aynı zamanda barınma imkânını da kaybetme tehdidi altında bırakılması, sendikal ve anayasal hakların kullanımını fiilen imkânsızlaştırabilecek niteliktedir.
Bu bağlamda;
- Xuma Beach Tatil Köyü’nde çalışan işçilerin 18 saate kadar varan çalışma süreleri bulunduğu ve fazla mesai ücretlerinin ödenmediği yönündeki iddialar Bakanlığınızca incelenmiş midir? İşyerinde son beş yıl içinde kaç kez iş müfettişi denetimi gerçekleştirilmiştir?
- İşyerinde işçilerin fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma alacaklarına ilişkin Bakanlığınıza veya bağlı birimlerinize ulaşmış şikâyet ve başvuru bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu başvurular hakkında ne işlem yapılmıştır?
- İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği bakımından tespit edilen eksiklikler var mıdır?
- İşçilerin ücret ve çalışma koşullarına ilişkin hak talepleri nedeniyle gerçekleştirdikleri iş durdurma eylemine katıldıkları gerekçesiyle işten çıkarılmalarının hukuki dayanağı nedir? Bakanlığınız, bu işçilerin iş güvencesi ve sendikal/örgütlenme haklarının korunması için hangi tedbirleri alacaktır?
- Hak arama eylemine katılan işçilerin polis müdahalesi sonrasında işyerinden çıkarılarak lojmanlara götürüldüğü ve halen işten çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya oldukları iddiaları hakkında Bakanlığınızın bilgisi bulunmakta mıdır?
- Lojmanların, işçilerin hak arama ve eylem faaliyetlerini engellemek amacıyla “lojmandan çıkarma” tehdidinin aracı olarak kullanılması Bakanlığınızca kabul edilebilir bir uygulama olarak görülmekte midir?
- İşten çıkarılmaları halinde lojmanlarını da aynı anda kaybetme ve barınma hakkından yoksun kalma riski bulunan Xuma Beach işçilerinin korunması için Bakanlığınız hangi somut tedbirleri alacaktır? İşçilerin iş akitlerinin hak arama eylemi nedeniyle feshedilmesini ve lojmanlardan zorla çıkarılmalarını önlemek için işverene yönelik bir işlem yapılacak mıdır?
- İşçilerin işten ve lojmandan çıkarılma tehdidi altında, ücret ve fazla mesai alacaklarından vazgeçmeye zorlanmaları ihtimaline karşı Bakanlığınızca hangi denetim ve koruma mekanizmaları işletilecektir?
- Bakanlığınız, bu işyerinde derhal kapsamlı bir iş müfettişi incelemesi başlatacak mıdır? İncelemenin sonuçları ve uygulanacak yaptırımlar kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
- Bakanlığınız, turizm sektöründe özellikle lojmanlı çalışan işçilerin işveren karşısındaki ekonomik ve barınma bağımlılığını azaltmak, işçilerin hak aradıkları için hem işlerini hem de barınma imkânlarını kaybetmelerini önlemek amacıyla yeni bir düzenleme yapmayı düşünmekte midir?
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki soruların Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN
İzmir Milletvekili
Türkiye’nin turizm gelirleri ve sektördeki büyüme rakamlarıyla övünülürken, turizm sektörünü ayakta tutan işçilerin çalışma, ücret, dinlenme ve barınma koşulları giderek daha ağır hâle gelmektedir. Bodrum’da faaliyet gösteren Xuma Beach Tatil Köyü’nde yaşananlar, turizmde büyümenin işçilerin emeği ve hakları pahasına gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği sorusunu gündeme getirmiştir.
İşyerinde çalışan işçilerin ücret ve çalışma koşullarındaki sorunlar nedeniyle iş durdurma eylemine katıldığı, fazla çalışma sürelerinin 18 saate kadar çıktığı ve fazla mesai ücretlerinin ödenmediği yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır.
Haklarını talep eden işçilere yönelik olarak işyerine polis çağrıldığı, işçilerin işyerinden çıkarıldığı, eyleme katılan işçilerin işten çıkarılma ve lojmanlardan çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya bırakıldığı belirtilmektedir. Lojmandan çıkarılmaları hâlinde bazı işçilerin barınma imkânından tamamen yoksun kalması ve sokakta kalması riski bulunmaktadır.
Turizm tesisleri kamu tarafından teşviklerden, tahsislerden ve çeşitli kamusal imkânlardan yararlanırken, bu tesisleri fiilen ayakta tutan işçilerin temel haklarının ihlal edilmesi karşısında ilgili kamu otoritelerinin sorumluluk üstlenmesi zorunludur. Turizm politikası yalnızca turist sayısı, doluluk oranı ve döviz geliri üzerinden değerlendirilemez. Sektördeki emeğin koşulları da turizmin niteliğinin temel bir ölçütüdür.
Bu bağlamda;
- Xuma Beach Tatil Köyü’nün Bakanlığınız nezdindeki turizm işletmesi belgesi, sınıfı ve hukuki statüsü nedir? İşletme kamu tarafından sağlanan herhangi bir teşvik, tahsis, kredi veya destekten yararlanmakta mıdır?
- Xuma Beach işçilerinin 18 saate kadar varan çalışma süreleri, ödenmeyen fazla mesai ücretleri ve iş sağlığı ve güvenliği eksikliklerine ilişkin iddialar Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Bu iddialar karşısında Bakanlığınızca ilgili kurumlar nezdinde herhangi bir girişimde bulunulmuş mudur?
- Turizm işletmesi belgesine sahip tesislerin, işçilere yönelik ağır hak ihlalleri gerçekleştirmesi durumunda Bakanlığınızın uygulayabileceği idari yaptırımlar nelerdir?
- Bakanlığınız, bir turizm işletmesinin çalışanlarının haklarını aradıkları gerekçesiyle işten çıkarılmaları ve lojmanlardan çıkarılmakla tehdit edilmeleri karşısında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını mı düşünmektedir?
- Xuma Beach’te işçilerin işten ve lojmandan çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya bulunduğu iddiaları hakkında Bakanlığınız ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon içerisinde acil bir inceleme başlatacak mıdır?
- Turizm tesislerinde lojmanların, işçilerin iş güvencesi ve barınma hakkını aynı anda tehdit eden bir baskı mekanizmasına dönüştürülmesini önlemek amacıyla Bakanlığınızın herhangi bir denetim, standart veya düzenleme çalışması bulunmakta mıdır?
- İşçilerin hak arama faaliyetleri nedeniyle işlerini kaybetmelerinin ardından aynı anda lojmandan çıkarılmaları ve barınma hakkından mahrum bırakılmaları ihtimaline karşı, Bakanlığınızın turizm sektöründe çalışan işçileri korumaya yönelik özel bir politikası bulunmakta mıdır?
- Turizm sektöründe işçilerin barınma koşulları, lojmanların fiziki ve sosyal standartları ile işverenin lojman hakkını işçilere karşı bir baskı ve tehdit aracı olarak kullanıp kullanmadığı Bakanlığınızca düzenli olarak denetlenmekte midir?
- Turizm sektöründeki işletmelerin büyüyen gelirleri ile bu işletmelerde çalışan işçilerin ücret ve çalışma koşulları arasındaki uçurumun azaltılması konusunda Bakanlığınızın herhangi bir politika veya hedefi bulunmakta mıdır?
- Bakanlığınız, turizmin “başarı”sını yalnızca turizm geliri ve ziyaretçi sayısıyla değil, sektörü ayakta tutan işçilerin insanca çalışma, adil ücret, dinlenme ve güvenli barınma koşulları bakımından da değerlendirmeyi ve bu konuda bağlayıcı standartlar oluşturmayı düşünmekte midir?
Bir yanıt bırakın